TS EN 16165 EK C STANDARDI

Yaya Yürüme Yüzeylerinin Kayma Direncinin Tayini – Değerlendirme Yöntemleri Ek C – Sarkaçlı Sürtünme Deneyi

TS EN 16165 Ek C, yaya yürüme yüzeylerinin kayma direncinin sarkaçlı sürtünme deney cihazı kullanılarak belirlenmesine ilişkin deney yöntemini tanımlar. Standart; seramik, doğal taş, beton, metal, ahşap, PVC, epoksi ve benzeri yaya yüzeylerinin kayma performansının laboratuvarda veya kullanım yerinde değerlendirilmesinde uygulanabilir.

Sarkaçlı sürtünme deneyinde, standart kauçuktan üretilmiş yaylı bir kaydırıcı, belirlenmiş temas uzunluğu boyunca deney yüzeyi üzerinde hareket eder. Kaydırıcı ile yüzey arasında oluşan sürtünme nedeniyle sarkaç kolunun enerjisinde meydana gelen kayıp ölçülür. Bu enerji kaybı, cihaz göstergesinde Pandül Test Değeri (PTV – Pendulum Test Value) olarak okunur.

PTV değeri yükseldikçe yüzeyin kaymaya karşı gösterdiği direnç artar; PTV değeri azaldıkça kayma riski yükselir. Bununla birlikte sonuçlar değerlendirilirken yüzeyin kullanım amacı, kuru veya ıslak olması, kirlenme ihtimali, eğimi, kullanıcı profili ve çevresel koşullar birlikte dikkate alınmalıdır.

Kullanılan Kaydırıcılar

Deney, yüzeyin kullanım koşullarına ve değerlendirme amacına bağlı olarak Slider 55 veya Slider 96 olarak adlandırılan standart kauçuk kaydırıcılarla gerçekleştirilebilir.

Slider 96, genel yaya yüzeylerinin değerlendirilmesinde ve standart ayakkabı tabanı davranışının temsil edilmesinde yaygın olarak kullanılır. Slider 55 ise daha yumuşak kauçuk özelliğine sahiptir ve çıplak ayakla kullanılan yüzeyler ile belirli özel kullanım koşullarının değerlendirilmesinde tercih edilebilir.

Kullanılacak kaydırıcının türü, deneyin amacı ve yüzeyin kullanım koşulları dikkate alınarak belirlenmeli ve test raporunda açıkça belirtilmelidir. Farklı kaydırıcılarla elde edilen PTV sonuçları doğrudan birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Kuru ve Islak Koşullarda Ölçüm

TS EN 16165 Ek C yöntemi, deney yüzeyinin özelliğine ve kullanım koşullarına bağlı olarak kuru veya suyla ıslatılmış yüzeylerde uygulanabilir.

Islak deneylerde, her ölçüm öncesinde test yüzeyi ile kauçuk kaydırıcı tamamen ıslatılır. Böylece yağmur, temizlik, havuz suyu veya benzeri nedenlerle ıslanabilecek yüzeylerin kayma direnci performansı temsil edilir.

Ölçümler, standardın öngördüğü tekrar sayısı ve yönlere uygun olarak gerçekleştirilir. Yönlü dokuya, oluklara veya belirli bir yüzey desenine sahip kaplamalarda farklı doğrultularda ölçüm yapılarak yüzeyin yönsel kayma performansı belirlenir.

Laboratuvar ve Yerinde Saha Ölçümleri

Sarkaçlı sürtünme deneyi hem laboratuvar ortamında ürün numunelerine hem de kullanıma açılmış mevcut zeminlere yerinde uygulanabilir.

Laboratuvar testleri, ürünlerin piyasaya sunulmadan önce kayma direnci performansının belirlenmesine ve farklı yüzey seçeneklerinin karşılaştırılmasına imkân verir. Yerinde gerçekleştirilen saha ölçümleri ise kullanım, aşınma, temizlik, bakım ve çevresel etkiler sonucunda zeminin mevcut kayma direnci performansını ortaya koyar.

Test Raporu ve Teknik Değerlendirme

Deney sonucunda hazırlanan teknik raporda numunenin veya test alanının tanımı, yüzey durumu, kullanılan kaydırıcının türü, kuru veya ıslak test koşulu, ölçüm yönleri, münferit PTV değerleri, ortalama sonuçlar ve gerekli teknik değerlendirmeler belirtilir.

TS EN 16165 Ek C standardına göre gerçekleştirilen testler; üreticiler, mimarlar, proje yöneticileri, kamu kurumları, işletmeler ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanları için yaya yüzeylerinin kayma performansının bilimsel, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini sağlar.